Ghiannis Ritsos

Vorrei – dice – lasciare a ciascuno di voi questo sguardo
di quieta ammirazione di fronte al tramonto. Vorrei anche
lasciarvi il triste ascolto
della voce desolata del pescivendolo nei mattini di luglio
e il ronzìo di un’ape dentro una rosa
e l’“ah” senza suono di una farfalla bianca di fianco al fiore viola.
Ma soprattutto vorrei lasciarvi il modo
in cui i colori mutano verso il rosa e l’argento
quando la porta si chiude e cade la penombra nelle stanze
e intanto gli specchi conservano intatta
l’immagine del mare, perciò si azzurrano le lenzuola
sul grande letto matrimoniale dei morti. Vorrei, però
in questo istante mi ha sorpreso l’Invisibile,
l’Ovunque Onnipresente, mi ha spento il lume
e non vedo più, né per mostrare né per camminare.

Ghiannis Ritsos

Karlòvasi, 31.VIII.87

da “L’albero nudo”, 1987, in “Molto tardi nella notte”, Crocetti Editore, 2020

∗∗∗

Τό σβησμένο φανάρι

θά  ᾽θέλᾳ – λέει – ν᾿ἀφήσω στόν ϰαθένα σας αὐτό τό βλέμμα
τοῦ ἤρεμου θαυμασμοῦ μπροστά στό λιόγερμα. Θά ᾽θέλᾳ ἀϰόμη
νά σᾶς ἀφήσω τό περίλυπο ἄϰουσμα
τῆς ἔρημης φωνῆς τοῦ ἰχθυοπώλη στά πρωινά τοῦ Ἰουλίου
ϰαί τό βόμβο τῆς μέλισσας μέσα σ᾿ ἕνα τριαντάφυλλο
ἢ τό ἄηχο «ἄχ» μιᾶς λευϰῆς πεταλούδας πλάι στό μὡβ λουλούδι.
Περισσότερο ἀπ᾿ ὅλα θά ᾽θελᾳ νά σᾶς ἀφήσω τόν τρόπο
τῆς ἀλλαγῆς τῶν χρωμάτων πρός τό ἀσῆμι ϰαί τό ρόδινο
ὅταν ἡ πόρτα ϰλείνει ϰαί σϰοτεινιάζουν τά δωμάτια
ϰι ὡστόσο οἱ ϰαθρέφτες διατηροῦν ἀνέπαφη
τήν εἰϰόνα τῆς θάλασσας, γι᾽ αὐτό γαλανίζουν τά σεντόνια
στό μεγάλο γαμήλιο ϰρεβάτι τῶν νεϰρῶν. Θά ᾽θελα ἀλλά
τούτη τήν ὥρα μέ πρόλαβε ὁ Ἀόρατος,
ὁ Πανταχοῦ ϰαί Πάντοτε Παρών, μοῦ ᾽σβησε τό φανάρι
ϰαί πιά δέ βλέπω οὔτε νά δείξω τίποτα ϰι οὔτε νά περπατήσω.

Γιάννης Ρίτσος

Καρλόβασι, 31.VIII.87

da “Το γυμνό δέντρο”, 1987, in “Ἀργά, πολύ ἀργά μέσα στή νύχτα”, Κέδρος, 1991

Christen Dalsgaard, A Fisherman’s bedroom, 1853

Vecchie case abitate dai fischi notturni dei battelli. Dai lampadari
pendono piccole navi di legno costruite con cura
da mani di marinai condannati. Da anni e anni ormai
sono sprangate. La ruggine, il sale, le tarme, i tarli
hanno corroso porte, finestre, pavimenti, scale,
serrature, sbarre. Qui dentro
un tempo i bambini giocarono con un cane grande come un leone;
corpi nudi si rotolarono su tappeti persiani. Perciò, le notti,
dabbasso rimbomba inesorabile il mare, e il vecchio capitano
agita in aria una lampada antivento, gridando a uno a uno
i loro nomi – Artèmide, Elettra, Elena, Patroclo, Achille, Oreste –
poi sale sulla nave, tirata in secco, spegne la lampada
e si corica sotto la stessa coperta fradicia di Odisseo.

Ghiannis Ritsos

Karlòvasi 10.VΙΙΙ.81

(Traduzione di Nicola Crocetti)

da “Il funambolo e la luna”, Crocetti Editore, 1984

∗∗∗

Ὅρμος Καρλοβασιοῦ

Σπίτια παλιά ϰατοιϰημένα ἀπό νυχτερινά σφυρίγματα πλοίων. Στούς πολυελαίους
ϰρέμονται ξύλινα μιϰρά ϰαράβια λεπτοδουλεμένα
ἀπό χέρια ναυτιϰῶν ϰαταδίϰων. Χρόνια ϰαί χρόνια τώρα
ϰατάϰλειστα. Ή σϰουριά, τό άλάτι ἤ ὁ ξυλοφάγος, ὁ σϰόρος
ϰατάφαγαν πόρτες, παράθυρα, πατώματα, σϰάλες,
ϰλειδαριές, ϰιγϰλιδώματα. Ἐδῶ μέσα
ἔπαιζαν κάποτε παιδιά μ’ ἕνα μεγάλο σκυλί σά λωντάρι·
γυμνά ϰορμιά ϰυλίστηϰαν σέ περσιϰά χαλιά. Γι’ αὐτό, τίς νύχτες,
βουίζει ϰάτω ἀδυσώπητη ἡ θάλασσα, ϰι ὁ γέρο-ϰαπετάνιος
σαλεύει στόν ἄνεμο μιά λάμπα θυέλλης φωνάζοντας ἕνα ἕνα
τά όνόματά τους – Ἄρτεμις Ήλέϰτρα, Ἑλένη, Πάτροϰλε, Άχιλλέα, Ὀρέστη –
ὕστερα μπαίνει στό ϰαράβι, ἀπορριγμένο στή στεριά, σβήνει τή λάμπα του
ϰαί πλαγιάζει ϰάτω ἀπ’ τήν ίδια νοτισμένη ϰουβέρτα τοῦ Ὀδυσσέα.

Γιάννης Ρίτσος

Καρλόβασι, 10.VΙΙΙ.81

da “Ό σχοινοβάτης καί ή σελήνη”, 1982