Fin de siècle, mal de siècle – Charis Vlavianòs

Brett Weston, Untitled, 1951

 

Tutti i poeti sono Ebrei
Marina Cvetaeva, Poesia della fine

“Sono nato troppo giovane
in un mondo che era già invecchiato”
scrivo a mia volta
salutando anch’io
il mio secolo paraplegico,
che adesso si trascina verso la fine.
Sotto le sue barbare Pompei
(Terezin, Treblinka, Timisoara)
vicino ai teschi frantumati degli infedeli
giacciono sepolte le alte scale a pioli dei filosofi
i rimorsi assolati dei poeti.

So che il corpo è impaziente;
che il cervello prova invano
a sfuggire a questo presente
incolore, indiviso.
Che le calde lacrime della poésie
si asciugano prima ancora di formarsi.

                     Però ho amato
sono stato amato.

Charis Vlavianòs

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

(da L’angolo della storia, 1999)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

***

Ὄλοι οἱ ποιητές εἶναι Ἑβραῖοι
Μαρίνα Τσεβετάγεβα, Ποίημα τοῦ τέλους

“Γεννήθηϰα πολύ νέος
σ’ ἕναν ϰόσμο πού εἶχε ἤδη γερασει”
γράφω μέ τἡ σειρά μου
ἀποχαιρετώντας ϰι ἐγώ
τόν διϰό μου παραπληγιϰό αἰώνα,
πού σέρνεται τώρα πρός τό τέλος του.
Κάτω ἀπό τίς βάρβαρες Πομπηίες του
(Τερεζίν, Τρεμπλίνϰα, Τιμισοάρα)
πλάι στά θρυμματισμένα ϰρανία τῶν ἀλλόθρησϰων
ϰείτονται θαμμένες οἱ ὑψηλές ἀνεμόσϰαλες τῶν φιλοσόφων
οἱ ἡλιόλουστες τύψεις τῶν ποιητῶν.

Ξέρω πώς τό σώμα εἶναι ἀνυπόμονο·
πώς τό μυαλό μάταια προσπαθεῖ
νά δραπετεύσει ἀπ’ αὐτό τό ἄχρωμο,
ἀδιαίρετο παρόν.
Πώς τά ϰαυτά δάϰρυα τῆς poésie
στεγνώνουν προτοῦ ϰαλά- ϰαλά σχηματιστοῦν.

                                  Ὅμως ἀγάπησα
ἀγαπήθηϰα.

Χάρις Βλαβιανός

da “Ὁ άγγελος τῆς ἱστορίας”, Νεφέλη, 1999

Silenzio – Charis Vlavianòs

Josef Sudek, The Last Rose

Ο

Quante volte ho creduto di essere riuscito
a farmi trattenere da un verso,
mentre in verità
mi trovavo già sul bordo della pagina,
annullato dalla mia stessa presenza.

Questa poesia è il mio volto:
il volto che hai amato.
Lo cancello con movimenti lenti, fermi.

Resta. Ascolta.
M’incontrerai là dove le parole
(con i fili consunti di una promessa a vuoto)
formano il gomitolo colorato del mio silenzio.
Là dove il lirismo s’inclina
alla realtà crudele del progetto.

La notte, ogni notte,
nasconde un’“alba di rosa”.
Ciò che muore dentro di noi
muore sempre assieme a noi.

Charis Vlavianòs

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

(da L’angolo della storia, 1999)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

∗∗∗

Σιωπή

Ο

Πόσες φορές νόμισα πώς εἶχα ϰατορθώσει
νά ϰρατηθῶ ἀπό ἕναν στίχο,
ἐνῶ στήν πραγματιϰότητα
βρισϰόμουν ἤδη στό περιθώριο τῆς σελίδας,
ϰαταργημένος ἀπό τήν ἴδια μου τήν παρουσία.

Αὐτό τό ποίημα εἶναι τό πρόσωπό μου·
τό πρόσωπο πού ἀγάπησες.
Τό σβήνω μέ ἀργές, σταθερές ϰινήσεις.

Μεῖνε. Ἄϰου.
Θά μέ συναντήσεις ἐϰεῖ πού οἱ λέξεις
(μέ τά ξεφτισμένα νήματα μιᾶς ἀϰυρωμένης ὑπόσχεσης)
φτιάχνουν τό πολύχρωμο ϰουβάρι τῆς σιωπῆς μου.
Ἐϰεῖ πού ὁ λυρισμός ὑποϰλίνεται
στήν ἀμείλιϰτη πραγματιϰότητα τοῦ σχεδίου.

 Ἡ νύχτα, ϰάθε νύχτα,
ϰρύβει μιά “ρόδινη αὐγούλα”.
Ὅ,τι πεθαίνει μέσα μας
πεθαίνει πάντοτε μαζί μοις.

Χάρις Βλαβιανός

da “Ὁ άγγελος τῆς ἱστορίας”, Νεφέλη, 1999

Giorni del ’70 – Charis Vlavianòs

Foto di Nina Ai-Artyan

ΙΙΙ

Un’altra volta.
Cominciamo un’altra volta.
Cominciamo a riempire le pagine bianche della nostra vita
contando gli anni, i mesi, i giorni,
le notti – soprattutto le notti,
come le riempiva quel grande
enumerando le navi degli Achei.
Non tutte le donne sono Elena
ma tutte nascondono un’Elena nel cuore:
per questo ti ho amato con tanta passione,
per questo non potrò mai
amarti un’altra volta.

Charis Vlavianòs

(Traduzione di Filippomaria Pontani)

(da L’angolo della storia, 1999)

da “Antologia della poesia greca contemporanea”, Crocetti Editore, 2004

∗∗∗

Μέρες τοῦ ’70

ΙΙΙ

Πάλι.
Ἂς ἀρχίσουμε πάλι.
Ἂς ἀρχίσουμε νά γεμίζουμε τίς λευϰές σελίδες τῆς ζωῆς μας
ἀπαριθμώντας τά χρόνια, τούς μῆνες, τις ἡμέρες,
τίς νύχτες – ϰυρίως αὐτές,
ὅπως τίς γεμίζε χι έϰεῖνος
ἀπαριθμώντας τά πλοέα τών Ἀχαιών.
Ὅλες οί γυναίϰες δέν είναι ή Ἑλένη
ὅμως ὅλες ϰρύβούν μεάν Ἑλένη στήν ϰαρδιά τούς·
γι’ αύτό σ’ άγάττησα μέ τόσο πάθος,
γι’ αὐτό δέν Θά μπορέσω ποτέ
νά σ’ ἀγαπήσω πάλι.

Χάρις Βλαβιανός

da “Ὁ άγγελος τῆς ἱστορίας”, Νεφέλη, 1999