Foto di Katia Chausheva

Non tessevo, non lavoravo a maglia,
cominciavo uno scritto, lo cancellavo
sotto il peso della parola
perché l’espressione perfetta è ostacolata
quando dentro sei oppressa dalla pena.
E se l’assenza è il tema della mia vita
– l’assenza dalla vita –
sulla carta viene fuori il pianto
e il dolore naturale del corpo
che sa la privazione.

Cancello, strappo, soffoco
le urla vive:
«dove sei, vieni, ti aspetto
questa primavera è diversa dalle altre»
e al mattino ricomincio
con nuovi uccelli e lenzuoli bianchi
che si asciugano al sole.
Tu non sarai mai qui
ad annaffiare i fiori con la canna
e i vecchi soffitti che gocciolano
impregnati di pioggia
e la mia personalità
ch’è dissolta nella tua
quietamente, autunnalmente…
Il tuo cuore eletto
– eletto perché io l’ho scelto –
sarà sempre altrove
e io taglierò con le parole
i fili che mi legano
a quest’uomo particolare
del quale ho nostalgia
finché Ulisse diventi simbolo di Nostalgia
e navighi per i mari
nella mente di ognuno.
Ogni giorno ti scordo
con passione
perché ti lavi dai peccati
del profumo e della dolcezza
e così purificato
entri nell’immortalità.
È un lavoro duro e ingrato.
Unica ricompensa, se alla fine
capirò cosa sia la presenza umana,
cosa sia l’assenza
o come funziona l’io
in tanta desolazione, in tanto tempo
come nulla fermi il domani
il corpo continua a rigenerarsi
si alza e si corica sul letto
quasi abbattuto a colpi d’ascia
a volte infermo a volte innamorato
sempre con la speranza
che quanto perde in tatto
lo guadagni in sostanza.

Katerina Anghelaki-Rooke

(Traduzione di Nicola Crocetti)

(da Le carte disperse di Penelope, 1977)

da “Poeti greci del Novecento”, “I Meridiani” Mondadori, 2010

∗∗∗

Λέει ἡ Πηνελόπη

Δέν ὕφαινα, δέν ἔπλεϰα,
ἕνα γραφτό ἅρχιζα, ϰι ἔσβηνα
ϰάτω ἀπ’ τό βάρος τῆς λέξης
γιατί ἐμποδίζεται ἡ τέλεια ἔϰφραση
ὅταν πιέζετ’ ἀπό πόνο τό μέσα.
Κι ἐνῶ ἡ ἀπουσία εἶναι τό Θέμα τῆς ζωῆς μου
– ἀπουσία ἀπ ό τή ζωή –
ϰλάματα βγαίνουν στό χαρτί
ϰι ἡ φυσι ϰή ὀδύνη τοῦ σώματος
πού στερεῖται.

Σβήνω, σχίζω, πνίγω
τίς ζωντανές ϰραυγές
«τοῦ εἷσαι, ἔλα, σέ περιμένω
ἐτούτη ἡ ἅνοιξη ὃέν εἶναι σάν τίς ἄλλες»
ϰαί ξαναρχίζω τό πρωί
μέ νέα πουλιά ϰαί λευϰά σεντ όνια
νά στεγνώνουν στ όν ἥλιο.
Δέ θά ’σαι ποτέ ἐδῶ
μέ τό λάστιχο νά ποτίζεις τά λουλούδια
νά στάζουν τά παλιά ταβάνια
φορτωμένα βροχή
ϰαί νά ’χει διαλυθεῖ ἡ διϰή μου
μές στή δι ϰή σου προσωπι ϰότητα
ἥσυχα, φθινοπωρινά…
Ἡ ἐϰλεϰτή ϰαρδιά σου
– ἐϰλε ϰτή γιατί τή διάλεξα –
θά ’ναι πάντα ἀλλοῦ
ϰι ἐγώ μέ λέξεις θά ϰόβω
τίς ϰλωστές πού μέ δένουν
μέ τόν συγϰε ϰριμένο ἄντρα
πού νοσταλγῶ
ὅσο νά γίνει σύμβολο Νοσταλγίας ὁ Ὀδυσσέας
ϰαί ν’ ἀρμενίζει τίς, θάλασσες
στοῦ ϰαθενός τό νοῦ.
Σέ λησμονῶ μέ πάθος
ϰάθε μέρα
γιά νά πλυθε ῖς ἀπό τίς ἁμαρτίες
τῆς γλύ ϰας ϰαί τῆς μυρω όιᾶς
ϰι ὁλο ϰάθαρος πιά
νά μπεῖς στήν ἀθανασία.
Εἶναι σϰληρή δουλειά ϰι ἄχαρη.
Μόνη μου πληρωμή ἂν ϰαταλάβω
στό τέλος τί ἀνθρώπωνη παρουσία
τί ἀπουσία
ἢ πῶς λειτουργεῖ τό ἐγώ
στήν τόσην ἐρημιά, στ όν τόσο χρόνο
πῶς δέ σταματάει μέ τίποτα τ ό αὔριο
τό σῶμα ὅλο ξαναφτιάχνει τόν ἑαυτό του
ση ϰώνεται ϰαί πέφτει στό ϰρεβάτι
σάν νά τό πελε ϰᾶνε
πότε ἄρρωστο ϰαί ποτε ἐρωτευμένο
ἐλπίζοντας
πώς ὅ,τι χάνει σέ ἁφή
ϰερδίζει σέ οὐσία.

Κατερίνα Ἀγγελάϰη-Ρούϰ

da “Τά σϰόρπία χαρτιά τῆς Πηνελόπης”, Θεσσαλονίκη: Τράμ, 1977